Wervelkanaalvernauwing (stenose)

Een wervelkanaalvernauwing — ook wel stenose genoemd — is een vernauwing van het kanaal in de wervelkolom waar alle zenuwen doorheen lopen. Bij een hernia raakt één zenuw bekneld; bij een stenose zit de vernauwing juist op de plek waar de zenuwen nog allemaal bij elkaar lopen. Dat geeft een ander klachtenpatroon.

Het is meestal een slijtagefenomeen dat over jaren ontstaat, vooral op latere leeftijd. Kenmerkend is dat u in zit weinig of geen last hebt, maar bij staan en lopen uitstralende pijn in de benen krijgt. Veel mensen lopen daardoor wat voorovergebogen — hoe boller de rug, hoe minder last. Vaak kunt u na ongeveer honderd meter niet verder en moet u even gaan zitten; daarna zakt de pijn en kunt u weer een stukje.

De klassieke klacht is uitstralende pijn of een zwaar, “stuurloos” gevoel in de benen bij staan en lopen, dat wegtrekt zodra u gaat zitten. Fietsen gaat juist vaak goed, omdat u dan zit, en in de supermarkt hangt u veelal over het winkelwagentje.

Omdat het langzaam ontstaat, herkennen mensen het vaak pas achteraf: “vroeger liep ik zo vijf kilometer, en het werd steeds minder.” Meestal komen mensen bij mij als ze nog maar honderd tot tweehonderd meter kunnen lopen en het dagelijks leven er flink onder lijdt.

Deze klachten zien we het vaakst bij mensen tussen de zestig en tachtig jaar, juist omdat het met slijtage te maken heeft. Toch komt het soms ook bij jongere mensen voor: wie van nature een wat nauwer wervelkanaal heeft, kan al eerder klachten krijgen, bijvoorbeeld wanneer daar ook nog een hernia bij komt.

Op de MRI is de vernauwing meestal goed te zien. Tijdens de operatie maak ik rond de zenuwen weer ruimte vrij: ik verwijder het versleten weefsel dat het kanaal vernauwt — vooral een verdikte band en de verdikte gewrichtjes aan de achterkant van de wervelkolom. Met kleine instrumentjes maak ik dat voorzichtig schoon, zodat de zenuwen weer voldoende ruimte krijgen.

Een geslaagde behandeling kan een groot verschil maken. Mensen die nog maar een klein stukje konden lopen, krijgen soms een belangrijk deel van hun bewegingsvrijheid terug. Als het echt om een kanaalvernauwing gaat, zijn de resultaten over het algemeen goed — al hangt de uitkomst altijd af van uw persoonlijke situatie.

De operatie betekent een korte opname, meestal één nacht. U moet wel voldoende mobiel zijn, ook op hogere leeftijd. Het herstel duurt doorgaans vier tot zes weken. Veel mensen merken al snel dat de uitstralende pijn in de benen bij het staan verdwenen is; wat u daarna nog voelt, is vooral de wond in de rug.